
حقوق زنان در ترکیه
قانون ترکیه حقوق زنان را در همه زمینهها تضمین میکند و زن ترک از نظر حقوق و آزادیها با مرد برابر است
بر اساس ماده ۸ قانون مدنی ترکیه:
«هر فرد حق دارد به دعوای او در دادگاهی مستقل و بیطرف، منصفانه و علنی رسیدگی شود تا حقوق و تکالیف او و هر اتهام
کیفری وارد بر او تعیین شود.»
این ماده میان مرد و زن تفاوتی قائل نمیشود و بهرهمندی از حقوق مدنی را حق همه افراد جامعه میداند.
اهلیت استفاده از حقوق و انجام تکالیف نیز مشمول همین حکم است.
سن ازدواج
بر اساس ماده ۸۸ قانون مدنی ترکیه: «پسر تا پیش از رسیدن به ۱۷ سالگی نمیتواند ازدواج کند و دختر
تا پیش از رسیدن به ۱۵ سالگی نمیتواند ازدواج کند.»
بنابراین، سن ازدواج دختران و پسران برابر نیست و دو سال با هم تفاوت دارد.
افزون بر این، قاضی میتواند به پسر ۱۶ ساله و دختر ۱۴ ساله اجازه دهد
در شرایط استثنایی و به دلیلی بسیار مهم ازدواج کنند.
ازدواج زن پس از درگذشت شوهر
در قانون ترکیه، زن تا ۳۰۰ روز پس از درگذشت شوهرش نمیتواند ازدواج کند و همین مدت در صورت
طلاق و فسخ نکاح نیز لازم است. اما اگر زن زایمان کند، این مدت بیدرنگ پایان مییابد.
همچنین اگر زوجین طلاقگرفته بخواهند دوباره با هم ازدواج کنند، قاضی میتواند این مدت را کاهش دهد. (ماده ۹۵. ترکیه)
چنانکه پیداست، در قانون ترکیه زوجین در صورت رجوع نیز باید این مهلت را رعایت کنند و
کاهش دادن یا ندادن این مدت بر عهده قاضی است.
فسخ نکاح
چندهمسری در قانون ترکیه غیرقانونی است؛ چنانکه بر پایه بند نخست ماده ۱۱۲،
«اگر یکی از طرفین (زن یا مرد) در زمان ازدواج همسر داشته باشد، آن ازدواج باطل است.»
همچنین در بند دوم همان ماده آمده است: «اگر یکی از طرفین در زمان ازدواج مجنون یا فاقد قوه تمییز باشد
این ازدواج باطل شمرده میشود.»
بنابراین، بر پایه قانون مدنی ترکیه، چندهمسری مجاز نیست و اگر مرد یا زن بدون
رعایت قانون با شخص دیگری ازدواج کند، این ازدواج باطل است و هیچ اثر قانونی ندارد.
ازدواج با فرد مجنون نیز باطل است،
همچنین ازدواج میان خویشاوندان نسبی از موارد بطلان نکاح به شمار میرود (بند ۳ ماده ۱۱۲ قانون اساسی ترکیه)
طلاق
در قانون مدنی ترکیه، طلاق بدون دادخواست صادر نمیشود.
بنابراین، برای جدایی زن و شوهر، یکی از آنان باید نخست دادخواست طلاق را به دادگاه تقدیم کند.
وضعیت شخصی زن مطلقه
زن مطلقه میتواند وضعیت شخصی خود پس از ازدواج را حتی پس از طلاق حفظ کند. اما نام خانوادگی
دوران تجرد خود را باز مییابد.
اگر زن مطلقه در حفظ نام خانوادگی شوهر که در زمان ازدواج به دست آورده منفعتی داشته باشد و از این کار زیانی به شوهر نرسد،
قاضی میتواند به درخواست او اجازه دهد نام خانوادگی دوران ازدواج (نام خانوادگی شوهر) را نگه دارد.
اگر شرایط تغییر کند، مرد میتواند درباره اجازه یادشده به قاضی مراجعه کند. (ماده ۱۴۱)
پرداخت نفقه پس از طلاق
بر پایه ماده ۱۴۴: «اگر مرد یا زنی به سبب وقوع طلاق دچار تنگدستی شود و در وقوع آن تقصیر سنگینی
نداشته باشد، زن (یا مرد) میتواند بهطور دائم و به اندازه توان همسرش از او نفقه بخواهد.
گفتنی است که در قانون مدنی ترکیه، نفقه پس از طلاق پرداخت میشود، نه در دوران زندگی مشترک، و پرداخت آن تنها بر عهده
مرد نیست؛ زن ثروتمند نیز، اگر شوهرش ناتوان باشد، هزینههای زندگی او را بر عهده میگیرد.
این پرداختها تا زمانی که تنگدستی برطرف شود ادامه مییابد. افزایش یا کاهش مبلغ نیز نیازمند حکم دادگاه است
کار زنان در ترکیه
ماده ۱۵۹ درباره کار زنان با رأی دادگاه قانون اساسی به تاریخ ۲۹/۱۱/۱۹۹۰ لغو شد.
بنابراین حکم ویژهای درباره کار زنان وجود ندارد و زن نیز مانند مرد میتواند در همه مشاغل مجاز کار کند.
ارث
در قانون ترکیه میان مرد و زن در ارث تفاوتی وجود ندارد؛ این امر بر پایه نص صریح ماده ۴۳۹ است.
ترکیه: «فرزندان بهطور برابر ارث میبرند.»
