
Sıkça sorulan sorular
Gerçekten sorulan soruların kısa cevapları; resmî Türk kamu kaynaklarına dayanır.
Satın alma
Ön ödemeli (maketten) alım ile hazır konut alımı arasındaki fark nedir?
Ön ödemeli alımda konut tamamlanmadan taksitle satın alınır; fiyat genelde daha düşüktür ancak teslim beklenir ve gecikme riski taşınır. Hazır konutta kat mülkiyeti tapusu ve iskânı olan bir daire alırsınız, fiyatı daha yüksektir. İlk durumda yapı ruhsatını ve sözleşmedeki teslim tarihini yazılı isteyin.
İmzadan önce nelerin kontrol edilmesi gerekir?
Geçerli müteahhitlik yetki belgesini, yapı ruhsatını, tapu kaydının ipotek ve şerhlerden ari olduğunu ve sözleşmedeki net alanın size gösterilenle aynı olduğunu kontrol edin. Ödeme planı, teslim tarihi ve gecikme şartı pazarlama broşüründe değil sözleşmede yazılı olmalıdır.
Türkiye'ye gelmeden satın alabilir miyim?
Evet; Türkiye'de noterde veya ülkenizdeki Türk konsolosluğunda düzenlenen vekâletname ile mümkündür. Vekâletname hassas bir belgedir: yetkileri dar tutun ve yalnızca ilgili işlemle sınırlayın.
Yabancı alıcı
Yabancılar Türkiye'de taşınmaz edinebilir mi?
Çoğu ülke vatandaşı için evet; birlikte uygulanan iki sınır vardır: kişi başına ülke genelinde en fazla 30 hektar ve ilçedeki özel mülkiyete konu alanın 10%'ini aşmama. Askerî ve güvenlik bölgeleri ayrıca kapsam dışıdır.
Değerleme raporu zorunlu mu?
Yabancı alımlarında evet. SPK lisanslı bir değerleme uzmanınca hazırlanır ve alıcıyı gerçek değerin üzerinde ödeme yapmaktan korur. Satıcının sunduğu bir raporu, hazırlayanın lisansını doğrulamadan kabul etmeyin.
Taşınmaz almak oturma izni sağlar mı?
Taşınmaz sahipliği kısa dönem ikamet izni başvurusuna dayanak olabilir; ancak izni kendiliğinden vermez. Karar, yürürlükteki koşullara göre göç idaresine aittir ve bazı mahalleler yabancı kaydına kapalıdır. İkamet hedefinizse mahallenin güncel durumunu alım öncesi doğrulayın.
Maliyet ve vergi
Satış fiyatının üstüne hangi maliyetler biner?
Tapu harcı (her taraftan ayrı ayrı 2%), değerleme raporu, zorunlu deprem sigortası, abonelik bedelleri ve gerektiğinde yeminli tercüman ile noter masrafları. Ardından yıllık giderler başlar: emlak vergisi ve aidat.
İstanbul'da yıllık emlak vergisi ne kadar?
İstanbul'da mesken için yıllık oran 0,2%'dir; büyükşehir belediye sınırları içinde oranlar iki katı uygulanır. Vergi, satış fiyatı üzerinden değil belediyenin takdir ettiği değer üzerinden hesaplanır ve iki taksitte ödenir.
Yabancı alıcı olarak KDV'den muaf mıyım?
Mümkündür ama sanıldığından dardır: yalnızca yeni konutun ilk tesliminde geçerlidir, bedelin döviz olarak Türkiye'ye getirilmesi ve Türkiye'de yerleşik olmamanız gerekir. 1 yıl içinde elden çıkarırsanız istisna tecil faiziyle birlikte geri alınır.
Taşınmazı ileride satarsam ne olur?
Alımdan sonraki 5 yıl içinde satarsanız kazanç, değer artışı kazancı olarak vergilendirilir; bu süreden sonra vergilendirilmez. Alım ve masraf belgelerini saklayın; hesaplamada kazançtan düşülen kalemler bunlardır.
Hangi para birimiyle ödeme yapılır?
Tapu işlemi Türk lirası üzerinden yapılır; sözleşmeler dolar cinsinden fiyatlanabilir. Vatandaşlık veya KDV istisnası hedefleniyorsa döviz Türkiye'deki bir banka üzerinden bozdurulmalı ve döviz alım belgesi alınmalıdır; banka dışı nakit transferlerden kaçının.
Türk vatandaşlığı
Taşınmaz yoluyla vatandaşlıkta asgari tutar nedir?
Değerleme raporuyla belgelenmiş 400,000 ABD doları ve tapuya işlenen 3 yıl satmama şerhi. Tutara birden fazla taşınmazın toplamıyla da ulaşılabilir.
Vatandaşlık aile bireylerini kapsar mı?
Genellikle eşi ve on sekiz yaşından küçük çocukları kapsar; başvuru anındaki yürürlükteki koşullara tabidir. Nihai karar yetkili makamlara aittir ve hiçbir şirket sonucu garanti edemez.
Vatandaşlık aldıktan sonra taşınmazı satabilir miyim?
3 yıllık süre dolup şerh kaldırıldıktan sonra evet. Şerh dururken satış yapılamaz; süre sonrasında yapılan satış kazanılmış vatandaşlığı etkilemez.
Kentsel dönüşüm
Kentsel dönüşüm nedir ve beni neden ilgilendirir?
Depreme karşı güvenli olmayan yapıların yıkılıp yeniden yapılmasını sağlayan devlet programıdır. Eski bir binada daireniz varsa sürecin asıl tarafısınız: arsa payınız karşılığında yeni bir bağımsız bölüm alırsınız, yalnızca nakit değil.
Eski daire sahibi olarak ne alırım?
Arsa payınıza ve müteahhitle anlaşılan orana göre belirlenen bir bağımsız bölüm alırsınız; iki yönde de nakit fark doğabilir. Oranlar sabit değildir, arsaya ve konuma göre değişir; imzadan önce yazılı isteyin.
Yeniden yapım sürecinde nerede otururum?
Program, yıkım ve yeniden yapım süresince yapı sakinlerine kira yardımı sağlar; tutarı ve süresi yürürlükteki düzenlemelere göre belirlenir. Başvurular yetkili idareye yapılır; süreci genellikle müteahhit maliklerle birlikte yürütür.
Bazı malikler kabul etmezse ne olur?
Kanun, hak sahiplerinin çoğunluğuyla karar alınmasını ve katılmayanlara noter aracılığıyla tebligat yapılmasını düzenler. Ayrıntılar tekniktir ve değişebilir; bu aşamada avukatla çalışmak, sonradan hata düzeltmekten ucuzdur.
Alımdan sonra
Teslimde ne olur?
Daire teslim öncesi gezilir, eksikler yazılı tutanağa geçirilir; ardından tapu devri ve abonelikler tamamlanır. Eksikleri yazmadan teslim tutanağı imzalamayın; imza, uygunluğun kabulü sayılır.
Daireyi kiraya verebilir miyim?
Evet. Kira geliri, Türkiye'de yerleşik olmasanız da beyana tabidir; uzun ve kısa dönem kirada kurallar farklıdır. İlan edilen bir getiriye güvenmeden önce aidatı ve boş kalma sürelerini de hesaba katın.
Cevabını bulamadınız mı?
Doğrudan sorun; bildiğimizi söyleriz ve sorunuz avukat veya mali müşavir gerektiriyorsa bunu açıkça belirtiriz.
Sorunuzu iletin